"Czytanie jako jeden z czynników warunkujących prawidłowy rozwój mowy"

Czytanie jako jeden z czynników warunkujących prawidłowy rozwój mowy

Wiele czynników wpływa na rozwój mowy dziecka. Jednym z nich jest właśnie głośne czytanie. Czynność tę należy rozpocząć już w okresie prenatalnym. Dziecko w łonie matki reaguje na bodźce dźwiękowe, takie jak: bicie jej serca, głosy rodziców, muzyka, odgłosy z zewnątrz. Już wtedy u dziecka zaczyna tworzyć się wzorzec słuchowy w zakresie melodii, rytmu i akcentu charakterystycznych dla danego języka . Dlatego też warto rozmawiać z nienarodzonym maluszkiem lub czytać mu bajki.

Po narodzinach dziecko rozpoznaje głos mamy i taty, kojarzy też dźwięki, które towarzyszyły mamie w ciąży, które poprawiały jej nastrój i uspokajały. Nauka mowy rozpoczyna się od momentu, kiedy niemowlę zaczyna być otaczane mową. Poprzez czytanie dziecko poznaje poprawną mowę, jej akcent, rytm, rozwija swój słownik bierny oraz uczy się budowania zdań i konstruowania pytań na późniejszym etapie rozwoju.

Rozwój mowy wg T. Zaleskiego:

  • ważny pierwszy dzień życia, kiedy noworodek po porodzie krzyczy, wykonując nieświadomie pierwsze ćwiczenie aparatu głosowego
  • około szóstego tygodnia życia niemowlę zaczyna głużyć, wydawać pierwsze dźwięki
  • około drugiego miesiąca życia niemowlę zaczyna reagować uśmiechem na uśmiech
  • w szóstym miesiącu życia dzieci zaczynają bawić się wydawanymi przez siebie dźwiękami – gaworzenie
  • około dziewiątego miesiąca życia niemowlęta zaczynają powtarzać dźwięki, reagować na swoje imię i wykonywać proste polecenia (pierwsze objawy rozumienia słów )
  • 10 -11 miesiąc życia to pojawienie się w słowniku dziecka pierwszych słów: "mama" "tata"
  • kolejne słowa odnoszące się do konkretnego przedmiotu powinny pojawić się około pierwszego roku życia
  • w wieku około 18 miesiąca dziecko zaczyna używać równoważników zdań
  • w drugim roku życia maluszek zaczyna budować swoje pierwsze zdania
  • około 30 miesiąca życia dziecko przestaje o sobie mówić w 3 os.l.poj. i zaczyna używać zaimka "ja"
  • około 4 roku życia maluszek potrafi nam opowiedzieć krótką bajkę lub dzień w przedszkolu.

Przyjmuje się ,że na tym etapie mowa dziecka jest już dostatecznie rozwinięta i podlega jedynie udoskonaleniom. Należy przy tym pamiętać, że każde dziecko rozwija się własnym rytmem i możliwe są przesunięcia w kolejnych etapach rozwoju.

Biorąc pod uwagę powyższe etapy rozwoju mowy dziecka warto wykorzystać książkę, bajkę do wspólnej zabawy, poznawania świata i komunikacji z nim.

Pamiętajmy, że codzienne czytanie dziecku:

  • rozwija język, pamięć i wyobraźnię
  • uczy myślenia, poprawia koncentrację
  • zapewnia emocjonalny rozwój dziecka
  • poszerza wiedzę ogólną
  • ułatwia naukę
  • pomaga w wychowaniu
  • zapobiega uzależnieniu od telewizji i komputera
  • kształtuje nawyk czytania i zdobywania wiedzy na całe życie

Bardzo ważny jest sposób czytania dzieciom. Powinno to być czytanie „teatralne”, z ogromnym zaangażowaniem i empatią, wyraźne i wolne , ale nie monotonne. Można dodatkowo gestykulować i wcielać się w role bohaterów, naśladując ich mimikę. Warto zachęcać dziecko do nazywania obrazków zawartych w książce( wspólne czytanie ), naśladowania odgłosów zwierząt i pojazdów ( onomatopeje ).To właśnie wyrazy dźwiękonaśladowcze odgrywają ogromną rolę w rozwoju mowy:

  • są pierwszymi naturalnymi słowami dziecka
  • ćwiczą aparat mowy (oddychanie, artykulację, fonację, melodię, akcent, rytm, słuch fonematyczny )
  • umożliwiają dziecku pierwszy kontakt z otoczeniem
  • zastępują maluchowi wyrazy trudne do wymówienia

Zachęcamy do głośnego czytania dzieciom codziennie, o stałej porze, minimum 20 minut. Jak powiedziała Wisława Szymborska "Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła".

Życzymy udanej zabawy



Opracowała:
mgr M.Mej-Olejniczak - logopeda



Czytanie jako jeden z czynników warunkujących prawidłowy rozwój mowy




         

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2012 :: Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna nr 1 w Bydgoszczy